Επιµέλεια: Joanna Zielińska

Ποντίκια που γελάνε, µέλισσες που χορεύουν και συχνότητες που δεν συλλαµβάνει το ανθρώπινο αυτί είναι µερικοί από τους ήχους που περιµένουν τους επισκέπτες του Sonic Space, ενός ξεχωριστού πρότζεκτ που φιλοξενείται στην έκθεση Why Look at Animals?. Ο χώρος, εκτός από ηχογραφήσεις πεδίου, περιλαµβάνει συνθέσεις από καλλιτέχνες και ερευνητές που δραστηριοποιούνται σε πεδία όπως η ζωοµουσικολογία και η οικοακουστική.

Το Sonic Space µάς προσφέρει τη δυνατότητα να ακούσουµε πώς επικοινωνούν τα ζώα, να εστιάσουµε στην “γλώσσα” τους. Γλώσσα των ζώων εννοούµε τα περίπλοκα συστήµατα επικοινωνίας που χρησιµοποιούν τα διάφορα είδη, συχνά επιδεικνύοντας απίθανη δηµιουργικότητα. Πουλιά, φάλαινες, πρωτεύοντα και νυχτερίδες είναι γνωστά για τα πολύπλοκα φωνητικά τους συστήµατα. Το πουλιά τραγουδούν για να προσελκύσουν συντρόφους, για να υπερασπιστούν τον χώρο τους, για να φτιάξουν κοινωνικούς δεσµούς. Oι µεγάπτερες φάλαινες παράγουν δοµηµένα τραγούδια που διαφέρουν από τόπο σε τόπο και εξελίσσονται µε τον χρόνο. Τα έντοµα και τα θηλαστικά έχουν ειδικά χηµικά συστήµατα επικοινωνίας και χρησιµοποιούν φεροµόνες. Οι ελέφαντες κινούν την προβοσκίδα τους, τα πρωτεύοντα µορφάζουν, οι µέλισσες επιδίδονται σε χορευτικές κινήσεις – και όλα αυτά είναι µορφές σωµατικής γλώσσας.

Μολονότι είναι ανοιχτή η συζήτηση για το κατά πόσο τα επικοινωνιακά συστήµατα των ζώων αποτελούν πράγµατι «γλώσσα», η τεχνητή νοηµοσύνη και τα εργαλεία µηχανικής εκµάθησης χρησιµοποιούνται ήδη ευρέως για την αποκωδικοποίησή της, αναλύοντας για παράδειγµα µοτίβα στα καλέσµατα των φαλαινών ή των νυχτερίδων. Η κατανόηση των ζωικών γλωσσών και οι οικοακουστικές έρευνες, όπως για παράδειγµα η µελέτη του τρόπου επικοινωνίας ενός είδους όταν ο βιότοπός του κατακερµατίζεται, µπορούν να διευκολύνουν τις προσπάθειες διάσωσης των απειλούµενων ειδών. Σε συνδυασµό µε τις σύγχρονες τεχνολογίες, υπόσχονται βαθύτερη κατανόηση του φυσικού κόσµου. Το Sonic Space µάς προσφέρει µια µοναδική ευκαιρία να ακούσουµε διαφορετικές γλώσσες µη ανθρώπινων πλασµάτων, ενώ συγχρόνως δηµιουργεί έναν χώρο για να καταλάβουµε πώς οι καλλιτέχνες ασχολούνται δηµιουργικά µε το θέµα της επικοινωνίας µεταξύ των ειδών. 

Η Joanna Zielińska είναι ιστορικός τέχνης, συγγραφέας και επιµελήτρια µε ειδίκευση στην τέχνη της περφόρµανς. Είναι επικεφαλής επιµελήτρια στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης της Αµβέρσας (M HKA). Το επιµελητικό της έργο αφορά τη διερεύνηση επιτελεστικών εκθέσεων και έργων. Στα ενδιαφέροντά της συµπεριλαµβάνονται µεταξύ άλλων τα βασισµένα στον χρόνο µέσα (time-based media) και η επιτελεστική λογοτεχνία. Το τρέχον ερευνητικό της έργο εξετάζει τις διάφορες εκφάνσεις του σύγχρονου θεωρητικού λόγου υιοθετώντας κατά περίσταση το πρίσµα του φεµινισµού, της ζωολογίας, της ανθρωπολογίας, της τέχνης της περφόρµανς και της λογοτεχνίας. Τα έργα της συχνά πραγµατεύονται φιλοσοφικά και κοινωνικοπολιτικά ζητήµατα. Από το 2011 συνεργάζεται µε τον Ισπανό καλλιτέχνη David Maroto σε ένα µακράς διάρκειας ερευνητικό έργο µε θέµα το καλλιτεχνικό µυθιστόρηµα.